Japan's belangrijkste etiquette: do's en don'ts

Waarom etiquette ertoe doet

Japanners verwachten niet dat buitenlanders alle regels kennen — maar ze waarderen het enorm als je moeite doet. De meeste etiquetteregels draaien om respect voor anderen en het vermijden van overlast. Dat is de kern: denk aan de mensen om je heen.

Schoenen uit

Dit is waarschijnlijk de regel die je het vaakst tegenkomt. Je doet je schoenen uit bij het betreden van:

• Traditionele restaurants (tatami-vloeren)
• Ryokans en sommige hotels
• Tempels en schrijnen (binnenzijde)
• Kleedkamers en onsen
• Huizen van Japanners

Herkenningspunt: als je een verhoogde vloer ziet met een rij slippers of schoenen ernaast, trek dan je schoenen uit. Draag altijd schone, hele sokken — je zult ze veel laten zien.

Eetstokjes (chopsticks)

De twee belangrijkste regels die je moet kennen:

1. Steek chopsticks nooit rechtop in je rijst. Dit lijkt op wierook bij een begrafenis en wordt als zeer onbeleefd ervaren.
2. Geef nooit eten van stokje naar stokje. Dit imiteert een boeddhistisch begrafenisritueel. Leg het eten op een bord als je wilt delen.

Verder: leg je stokjes op het stokjeshouder (hashioki) als je pauzeert. Gebruik de achterkant van je stokjes als je van een gedeeld bord pakt, of vraag om aparte serveer-stokjes.

In de trein en metro

Japanse treinen zijn beroemd om hun stilte. De belangrijkste regels:

• Niet bellen. Zet je telefoon op stil (manner mode) en bel niet in de trein.
• Praat zachtjes. Fluisteren is de norm, zeker in de shinkansen.
• Geen rugzak op je rug. Houd je tas voor je of zet hem op de bagageplank.
• Prioriteitsplaatsen. Ga niet zitten op prioriteitsplaatsen tenzij de wagon leeg is. Sta op voor ouderen, zwangeren en gehandicapten.
• Eten in de trein. In de shinkansen mag je eten. In de gewone metro en lokale treinen niet.

Lees meer over reizen met de trein in Japan en hoe de Suica-kaart werkt.

Onsen (warmwaterbronnen)

Onsen bezoeken is een van de mooiste ervaringen in Japan, maar er zijn strikte regels:

1. Was je grondig voordat je het bad ingaat. Er zijn doucheplekken naast het bad.
2. Geen badkleding. Je gaat naakt het water in. Dat went snel.
3. Tattoos. Veel onsen weigeren gasten met zichtbare tattoos. Sommige verhuren afdekkende pleisters, of zoek naar "tattoo-friendly" onsen.
4. Kleine handdoek. Je krijgt een klein handdoekje. Gebruik het om je af te drogen, maar laat het niet in het water.
5. Niet duiken of luid praten. Een onsen is een plek van rust.

Algemene do's en don'ts

Do's

• Buig lichtjes als begroeting. Een kleine knik is voldoende.
• Gebruik twee handen als je iets aanneemt of overhandigt (visitekaartjes, geld, cadeaus).
• Wacht in de rij. Japanners vormen keurige rijen overal — bij de trein, bij restaurants, bij attracties.
• Gooi afval mee naar huis. Er zijn bijna geen prullenbakken op straat. Neem een plastic zakje mee.

Don'ts

• Niet eten terwijl je loopt. Het is onbeleefd om al lopend te eten of drinken, behalve bij kraampjes of festivals.
• Geen fooi geven. Fooien worden niet verwacht en kunnen zelfs als beledigend worden ervaren.
• Niet je neus snuiten in het openbaar. Snuiven is acceptabel; snuiten niet. Ga naar het toilet.
• Niet in het openbaar boos worden. Stemverheffing of zichtbare frustratie wordt als zeer onbeschaafd gezien.

Maak je geen zorgen

De belangrijkste boodschap: Japanners zijn ongelooflijk gastvrij en begripvol naar buitenlanders. Als je per ongeluk iets fout doet, zal niemand je erop aanspreken. De moeite om het te proberen wordt altijd gewaardeerd. Een simpele sumimasen (excuseer me) lost de meeste situaties op.

Lees ook onze andere tips: budget voor Japan en beste reistijd.